Aandachtspunten en adviezen voor de moeder en baby om de eerste nacht goed door te komen.

De kraamvrouw

Bloedverlies: Het is normaal dat je de eerste dagen nog vloeit, de kleur is dan nog helder rood. Ook kun je stolsels verliezen zo groot als een vuist, schrik hier niet van. Regelmatig de kraamverbanden verschonen. Als er te veel bloedverlies is (binnen een half uur 2 kraamverbanden helemaal doorweekt), twijfel dan niet, maar bel de verloskundige.

Urineren: Het is belangrijk dat je na de bevalling weer gaat plassen. Een volle blaas kan tegen de baarmoeder aan drukken, waardoor deze minder goed gaat samentrekken. De kans op meer bloedverlies is daardoor groter. Probeer om de paar uur (bijvoorbeeld voor het voeden) te gaan plassen, ook als er geen aandrang is. Voor de hygiëne en om de pijn/branderigheid te verlichten raden wij je aan om tijdens of na het plassen (na) te spoelen met lauw water (bijvoorbeeld in een maatbeker of flesje). Plassen onder de douche kan ook. Als je voor het toiletgebruik naar beneden of naar boven moet gaan en ben je nog duizelig of een beetje zwak dan is het raadzaam om op de po of emmer te plassen.

Naweeën: Je kunt na de bevalling last krijgen van naweeën, dit is het samentrekken van de baarmoeder. Je mag hiervoor 1 a 2 tabletten paracetamol nemen (maximaal 4 keer per etmaal). Paracetamol kan geen kwaad voor de Borstvoeding maar verlicht wel de pijn. Dit is altijd in overleg met de verloskundige.

Slapen: Het is heel normaal dat je de eerste nacht niet of nauwelijks slaapt. Door de bevalling krijgt je een stoot extra energie waardoor je heel “waaks” wordt.

De baby

Temperatuur: De temperatuur van een pasgeborene behoort tussen de 36.5 en de 37.5 graden te zijn. Een pasgeborene kan nog moeite hebben om zich goed op temperatuur te houden. Koude handjes zegt niet zoveel, het gaat erom dat het lijfje lekker warm is. Het hoofdje is relatief het grootste gedeelte van de totale lichaamsoppervlakte, een mutsje op is dus van belang om het lijfje lekker warm te houden. Is de baby te koud dan kunnen jullie de baby in een warme doek wikkelen of anders een kruikje bij de baby leggen.

Kruiken: Kruiken worden gevuld door eerst 1 beker/kopje koud water en de rest bij te vullen met heet water. De kruik geheel vullen zodat er een bolletje van water ontstaat boven op de kruik, hierdoor zit er geen lucht meer in de kruik. Dop er stevig opdraaien en goed controleren of de kruik niet lekt. Kruik met de dop naar beneden (naar de voetjes gericht) aan de rugzijde van de baby leggen. De kruik moet op de dekentjes liggen. Er moet ook voldoende stof zitten tussen de baby en de kruik, zodat het niet te heet wordt voor de baby (bijvoorbeeld een omslagdoek of katoenen luier). Is de baby te warm, dan de baby minder warm kleden. Is de temperatuur onder de 36.0 of boven de 38.0 graden neem dan contact op met de verloskundige voor advies.

Plassen/ontlasting: Binnen 24 uur moet de baby geplast hebben, dus dit graag in de gaten houden. De papieren luiers zijn tegenwoordig zo goed dat je niet goed voelt of er geplast is (vooral de eerste plas is erg weinig), een tip is om een stukje toiletpapier in de luier te leggen. Hierdoor zie je goed of de baby zijn eerste plas heeft gedaan. De eerste ontlasting van een pasgeborene heet meconium en is zwart van kleur en is erg kleverig. Met wat babyzalf op de billetjes is dit makkelijker te verwijderen. Regelmatig de luiers verschonen.

Misselijkheid: Het is mogelijk dat jullie baby de eerste 24-48 uur misselijk is. De oorzaak hiervan kan zijn, het inslikken van bloed/vruchtwater tijdens de geboorte. Schrik dus niet als jullie baby gaat kokhalzen of spugen, dit kan bruin van kleur zijn dit is namelijk oud bloed van de bevalling. Als dit gebeurt draai de baby dan even op zijn zij of houd de baby even rechtop.

Houding: Leg de baby vanaf de geboorte op de rug als de baby in zijn eigen bedje ligt te slapen. Wel de voorkeurshouding van de baby in de gaten houden, het hoofdje afwisselend naar links en naar rechts. Geef de kunstvoeding ook afwisselend links en rechts (bij borstvoeding is dit al aan de orde). Ligt de baby bij jullie (als je wakker bent, niet tijdens het slapen in verband met wiegendood) dan kan de baby ook lekker op je buik of naast je liggen in bed.

Navelstomp:  Mocht de navelstomp gaan bloeden als de kraamverzorgende weg is dan moet je contact opnemen met de verloskundige. Jullie hoeft verder niets met de navelstomp te doen. Tip om de navelstomp zo droog mogelijk te houden (vooral bij jongentjes): Doe de luier zo om dat de navelstomp boven de luier uitkomt, zodat hij beter droog blijft en hierdoor vaak wat vlugger indroogt.

Borstvoeding: Voor het aanleggen eerst zelf even plassen, dit vermindert de naweeën. Om de Borstvoeding goed op gang te laten komen, mag je gerust vaak aanleggen, dit bevordert de melkproductie. De melkproductie moet nog helemaal op gang komen, er zal dus de eerst 2 dagen niet veel uitkomen. Er komt alleen colostrum uit de borsten, dit bevat vele goede antistoffen. Jullie baby heeft genoeg reserves om deze periode te overbruggen. Het kan zijn dat de baby na een langdurige of vermoeide geboorte de eerste nacht door slaapt, hier niet van schrikken. Let op dat de baby de tepel goed pakt (tepel en tepelhof helemaal in de mond).

Kunstvoeding: Om de 3 a 4 uur 10 a 15 cc kunstvoeding per voeding aanbieden. ‘s Nachts mag er meer tijd tussen de voeding zitten (niet langer dan 6 uur). Jullie baby kan misselijk zijn in de eerste 24-48 uur na de geboorte en zal dan ook niet veel trek hebben in voeding, niet aandringen maar aanbieden.

Huilen: Er zijn verschillende redenen waarom een baby huilt bijvoorbeeld:

De baby heeft het te koud of te warm (zie temperatuur baby).
De baby wil een schone luier.
De baby heeft zuigbehoefte, leg maar aan.
De baby wil geknuffeld worden, neemt je de baby maar lekker bij je, dan zult je zien dat de baby rustig wordt van het horen van jullie stem, hartslag, etc.

Belangrijk: In geval van nood of serieuze twijfel kan en mogen jullie te allen tijde de verloskundige bellen, ook ‘s nachts.

`